Ik heb angst om te falen!
Alles wat je moet weten over faalangst
Wat rampscenario’s op een rijtje:
Jeetje….snap je het nu nog niet? Ik had jou slimmer ingeschat…Hoe vaak moet ik het je nog uitleggen?
Wat is faalangst?
Ben jij bang om te falen? Je bent zeker niet de enige met deze angst. Heel lang voelde ik ook een diepe onzekerheid bij zowat alles wat ik deed, dacht of voelde. Ik was zo bang dat ik niet goed genoeg was en twijfelde of ik überhaupt ooit kon voldoen aan alle verwachtingen en eisen die aan mij werden gesteld. Dus wat deed ik? Ik ging steeds harder mijn best doen, wilde alles perfect doen en het liefst zo snel mogelijk. Ik voelde een enorme bewijsdrang en ging door op wilskracht. Maar dit werkte op den duur juist tegen mij. Die diepgewortelde onzekerheid over j
ezelf en/of je prestaties. alles perfect willen doen, niet in actie komen, dingen voor je uitschuiven en conflicten vermijden. Dit gedrag doe je (on)bewust omdat je bang bent voor kritiek, er niet bij te horen of om iets of iemand te verliezen.
Faalangst kan je belemmeren op allerlei levensgebieden. Het kan zijn dat je bang bent om te falen in je studie, je werk, als ouder, als vriend(in), als partner en zelfs om te falen als persoon (ik ben niet goed genoeg zoals ik ben). Faalangst ontstaat meestal al in je jeugd en kan tot in je late volwassen leven doorwoekeren als je dit niet -met professionele hulp- oplost. Het gaat dieper dan een normale onzekerheid. Faalangst kan je complete leven beheersen en kan leiden tot andere psychische problemen zoals burn-out of depressie. Ik hoop dat je door het lezen van mijn blog nieuwe inzichten krijgt en aan de slag gaat met je faalangst, zodat jij een gelukkiger leven gaat leiden en blij bent met jezelf. Onder aan dit blog vind je een link naar zeven waardevolle tips die helpen om faalangst te verminderen.
Angst heeft een functie
Laten we ons eerst eens verdiepen in de emotie angst. Deze emotie wordt geregeld door de amygdala in het limbisch systeem van je hersenen. Angst is een staat van alertheid en bezorgdheid en het is een gezonde emotie. Iedereen is wel eens bang, dit is normaal. Angst bereidt ons lichaam namelijk voor om snel te kunnen reageren. Als er gevaar dreigt vertelt ons brein ons, in een fractie van een seconde, dat we kunnen vechten, vluchten of bevriezen. Je reageert instinctief op gevaar. Denk bijvoorbeeld aan het terugtrekken van je kind als het plots oversteekt, of als je ineens op de rem moet trappen, omdat je in het verkeer wordt afgesneden. Angst is dus effectief bij potentieel gevaar en zwakt weer af als het gevaar voorbij is. Maar wat als je te vaak of te lang angst ervaart?
De angst voor iets dat er nog niet is
Als je regelmatig en langere perioden last hebt van onzekerheid en angst, die niet in verhouding staat tot de situatie, spreken we van ongezonde angst. Bijvoorbeeld als je steeds bang bent dat er mogelijk iets dreigt te gebeuren, maar er op dat moment geen signalen zijn dat er iets dreigends aan de hand is. Beren, beren en nog meer beren op de weg! En omdat jij dan waarschijnlijk de controle wilt behouden door vooral veel, snel, creatief en diep na te denken. Maak jij in je hoofd van een kleine mug, al snel een reusachtig, vuurspuwende draak met grote klauwen en scherpe tanden. (een olifant is te schattig 😉 Je snapt mijn punt hoop ik. Want als angst op deze manier doorwerkt in je leven, is het niet meer effectief maar belemmert het je in je dagelijks functioneren. En op deze manier leven kost je heel veel energie en stress.
Die eeuwige innerlijke criticus
Mensen met faalangst zijn vaak erg streng voor zichzelf en hebben last van een laag zelfbeeld. Het is zeer vermoeiend als je de hele tijd bezig bent om jezelf en je prestaties te beoordelen. Naast het normale denken loopt er nóg een denkproces in je hoofd namelijk je innerlijke criticus. Deze innerlijke criticus is alert. Houd alles in de gaten wat je zegt of doet én laat je hier ook steeds aan twijfelen. ‘Had ik het niet beter zo… Zou hij mij nu nog wel aardig vinden… Was dat raar wat ik daar net deed?’ Ook moet je de hele dag door veel van jezelf. Jouw lat ligt HOOG (dit heb je zelf misschien niet eens in de gaten). Wat je doet wil je goed, al dan niet perfect doen. Faalangst wordt vaak versterkt in groepen, want dan vergelijk je jezelf met (de prestaties) van anderen.
Welke vormen faalangst zijn er?
Sociale faalangst
Er zijn verschillende soorten faalangst. Als je last hebt van sociale faalangst betekent dit dat je bang bent voor sociale afwijzing. Je voelt je onzeker over je relaties en contact met anderen. Je bent bang dat je er niet bij hoort, dat mensen je niet aardig vinden of slecht over je denken. In het huidige digitale tijdperk halen veel (jonge) mensen hun eigenwaarde uit de likes die ze ontvangen op een social media posts van bijvoorbeeld facebook, instagram of tiktok. Dit zegt natuurlijk helemaal niets over wie jij bent als persoon. Mensen kennen jou niet, dus betrek het aantal likes of de comments onder een post alsjeblieft niet op jezelf als persoon!
Cognitieve faalangst
Cognitieve faalangst is de angst om niet slim genoeg te zijn. Dit gaat dus over je kennis. Je bent bang dat mensen je dom vinden. Veel studenten kennen het als examenvrees. Andere voorbeelden waarbij cognitieve faalangst kan opspelen zijn: sollicitatiegesprekken, je mening niet durven uitspreken, geen vragen durven stellen als je iets niet begrijpt en bij het geven van presentaties.
Motorische faalangst
Bij motorische angst voel je je onzeker over je manier van bewegen. Bijvoorbeeld bij gym, (team)sport of spel. Je bent bang om fysiek onhandig te zijn. Ook kun je angst hebben om activiteiten te doen die fijne motoriek van je vragen zoals: tekenen, handvaardigheid, schrijven, eten of een muziekinstrument bespelen. Dit gaat dan ten koste van je uiten middels expressie en creativiteit, dat o zo belangrijk is voor een HSP.
Last hebben van faalangst is stressvol. En dit is niet gezond, want stress kan leiden tot geestelijke en lichamelijke klachten. Faalangst is vaak hardnekkig en het weerhoudt je om echt te genieten van het leven en dat is zonde!
Als je te druk bezig bent om maar niet te falen, vergeet je te genieten van het moment zelf. Je kunt gelukkig wel leren hoe je met faalangst kunt omgaan. De eerste stap is het (h)erkennen van je faalangst. Pas als je accepteert dat de angst er is, kan je er mee aan de slag.
Waar komt faalangst vandaan?
Faalangst en je omgeving
Faalangst ligt geworteld in een negatief zelfbeeld en weinig zelfvertrouwen. Vaak ontwikkeld een negatief zelfbeeld zich al in de vroege kinderjaren. Een van de oorzaken van faalangst is de omgeving waarin je opgroeit. Je omgeving heeft invloed op het ontwikkelen en in stand houden van faalangst. Bijvoorbeeld als ouders of leerkrachten onrealistische verwachtingen hebben of druk uitoefenen om je goed te laten presteren op school. Het is fijn als je op een gezonde manier wordt gestimuleerd, het is niet meer fijn als je het gevoel krijgt dat je onder druk wordt gezet en wordt gepusht. Dit doen ouders vaak vanuit een goede bedoeling, ze willen immers het beste voor je. Traumatische ervaringen als: pesten, niet jezelf kunnen zijn, geen warme band voelen met je ouders, of het ontbreken van structuur in het gezin zijn ook bekende oorzaken van faalangst.
Aan alle verwachtingen willen voldoen
In onze opvoeding heb je wellicht geleerd te streven naar zekerheid, vooruitgang en prestatie. Jezelf maximaal te moeten ontplooien, uitblinken en succesvol zijn is dan erg belangrijk. Daarnaast wens je een bewogen sociaal leven, een fijne relatie en een perfect gezin. Dat is nogal wat allemaal, toch?
Kortom, we denken dat we pas meetellen als we dit allemaal perfect op de rit hebben toch? Dit is op zich prima, maar er is één belangrijke valkuil als je dit doet vanuit te angst om te falen. De valkuil is dat je de bevestiging en goedkeuring nog buiten jezelf zoekt en probeert te voldoen aan de wensen en eisen van anderen. Kortom je wilt GOED genoeg zijn en dan zal je pas rusten of gelukkig kunnen zijn…Herkenbaar?
Maar als je goed bent volgens de algehele norm, mag je trouwens een hele hoop niet: Boos zijn, er tegen in gaan, overdreven vrolijk doen, nutteloos bezig zijn, rust nemen, vertellen wat je heel goed kan…..saaaaaaaiiii dus om goed te zijn. Leven naar hoe het hoort is een bron waar faalangst heel goed op groeit. Ennuh…. wanneer ben je eigenlijk goed? Weet jij het? Nee, want het is zelden goed genoeg voor jou, toch? Je wilt altijd meer, beter, sneller en groter. Al met al zorgt je faalangst ervoor dat jij niet doet wat jij vanuit je hart en ziel graag wilt en nodig hebt om gelukkig te zijn. Faalangst leidt je af met negatieve en onrealistische gedachten over jezelf en anderen en de wereld om ervoor te zorgen dat jij niet veranderd. Waarom? omdat het veiliger is voor je angstbrein om te blijven doen wat het doet. Ook al is het nog zo hard werken, het is bekend en dus veilig. Veiligheid gaat boven alles. Maar nu wil jij deze angst graag doorbreken.
Het valt niet mee om je los te maken van hoe het hoort. Maar je wordt pas gelukkig als je stopt met pleasen of op je tenen lopen. Je hoeft namelijk alleen aan je eigen verwachtingen en wensen te voldoen, het is JOUW leven. Ongeacht wat een ander hiervan vindt. Jij bepaald wat en wanneer je iets wilt of niet wilt! Starten met leven vanuit je eigen hartsverlangen betekent dat je ruimte maakt om te voelen waar je passie ligt en te weten wat goed is voor jou! Bijvoorbeeld: ‘Kies je voor deze baan omdat het goed betaald wordt en omdat het je zekerheid biedt? Of kies je ervoor omdat je er blij van wordt en het echt bij jou past, zodat je aan het einde van de dag met positieve energie thuis komt?’ ‘Ben je in deze relatie omdat jullie het beste in elkaar naar boven halen? Of ben je nog bij hem omdat je niet alleen durft te zijn of bang bent dat je het financieel niet redt? Hoe spannend het ook is om stappen te zetten. faalangst overwinnen kan iedereen. Het vergt moed en zelfvertrouwen.